YENEROĞLU, YEREL BASININ İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK KRİZİ MECLİS GÜNDEMİNE TAŞIDI:
“KÖKLÜ GAZETELERİN KAPANMASI YALNIZCA SEKTÖRÜN DEĞİL, YEREL DEMOKRASİNİN DE KAYBIDIR”
İstanbul Milletvekili Mustafa Yeneroğlu, Türkiye’deki yerel gazetelerin yıllardır ağırlaşan ekonomik koşullar altında yayın hayatlarını sürdürmekte yaşadığı zorlukları ve yerel basının içinde bulunduğu yapısal sorunları Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Yeneroğlu, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın cevaplaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.
Yerel basının demokratik kamuoyunun vazgeçilmez bir parçası olduğunu vurgulayan Yeneroğlu, “Yerel gazeteler susarsa, vatandaşın kendi şehrine dair haber alma hakkı da, yerel yönetimlerin kamuoyu adına denetlenmesi de zarar görür. Köklü yerel gazetelerimizin birer birer kapanmasına seyirci kalınamaz; yerel basını ayakta tutacak, basın özgürlüğünü güvence altına alan kalıcı ve hakkaniyetli bir destek mekanizması hayata geçirilmelidir.” dedi.
‘Maliyetler Artıyor, Gelirler Daralıyor’
Kâğıt ve mürekkep gibi temel ihtiyaçların büyük ölçüde ithalata ve dövize dayalı olmasının, baskı ve dağıtım maliyetlerindeki olağanüstü artışların, personel giderlerindeki yükselişin ve reklam gelirlerindeki daralmanın yerel gazetelerin ayakta kalmasını her geçen gün zorlaştırdığını belirten Yeneroğlu; ülkemizin dört bir yanındaki köklü yerel gazetelerin ya tamamen kapandığını ya da baskılı yayınlarına son vermek zorunda kaldığını, çok sayıda gazetecinin de işsiz kaldığını ifade etti.
Yeneroğlu, Türkiye İstatistik Kurumunun Basın İlan Kurumu verilerinden derlediği 2024 yılı Süreli Yayın İstatistiklerine göre resmî ilan yayımlayan gazete sayısının bir önceki yıla göre yüzde 11,9 azalarak 753’e gerilediğini, bu gazetelerin yüzde 95,9’unu yerel gazetelerin oluşturduğunu hatırlattı. Aynı dönemde resmî ilan yayımlayan gazetelerin yıllık toplam tirajının yüzde 27,5 oranında azaldığını aktaran Yeneroğlu, sektördeki bu hızlı küçülmenin faturasının ağırlıklı olarak Anadolu’da yayın yapan yerel gazetelere kesildiğini söyledi.
‘Resmî İlan Sistemi Sürdürülebilirliği Sağlamıyor’
Yerel gazetelerin önemli gelir kaynaklarından birisinin Basın İlan Kurumu aracılığıyla dağıtılan resmî ilan ve reklamların oluşturduğunu kaydeden Yeneroğlu; resmî ilan dağılımındaki eşitsizliklerin, ilan tarifelerindeki artışların girdi maliyetlerinin gerisinde kalmasının ve internet haber sitelerinin de resmî ilan kapsamına alınmasının, basılı yerel gazetelerin ilan gelirlerindeki payını azalttığını, mevcut sistemin yerel basının sürdürülebilirliğini sağlamada yetersiz kaldığını belirtti.
Yeneroğlu, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz’a şu soruları yöneltti:
- Son on yılda yayın hayatına son veren yerel gazete sayısı yıllara ve illere göre nedir?
- Son on yılda Basın İlan Kurumu aracılığıyla dağıtılan resmi ilan ve reklam tutarlarının yaygın, bölgesel ve yerel gazeteler ile internet haber siteleri arasındaki dağılımı yıllara göre nedir?
- İnternet haber sitelerinin resmi ilan kapsamına alınmasının basılı yerel gazetelerin ilan gelirleri üzerindeki etkisi ölçülmüş müdür?
- Kâğıt, kalıp ve mürekkep gibi temel girdilerin büyük ölçüde ithalata dayalı olması karşısında, yerel gazetelere yönelik vergi indirimi, sosyal güvenlik prim desteği veya doğrudan mali destek sağlanmasına yönelik bir çalışma yürütülmekte midir?
‘Kaç Gazeteye Resmî İlan Kesme Müeyyidesi Uygulandı?’
- Kanun teklifi hazırlanırken, Anayasa Mahkemesinin pilot kararı ile iptal kararında ortaya konulan ilke ve gerekçelere ilişkin herhangi bir hukuki etki analizi yapılmış mıdır? Yapılmış ise bu analizlerin sonuçları nelerdir?
- Anayasa Mahkemesinin 10 Mart 2022 tarihli pilot kararından bu yana Basın İlan Kurumu tarafından kaç gazete ve internet haber sitesi hakkında resmî ilan ve reklam kesme müeyyidesi uygulanmıştır? Bu yaptırımların yıllara, yayın türlerine ve yaptırım sürelerine göre dağılımı nedir?
- Basın İlan Kurumu tarafından verilen resmî ilan ve reklam kesme cezalarına karşı açılan davaların son beş yıldaki sayısı kaçtır? Bu davaların kaçında verilen müeyyide kararları yargı mercilerince hukuka aykırı bulunarak iptal edilmiştir?
