YÜKSEK DÖVİZLE ASKERLİK BEDELİ VATANDAŞLIKTAN ÇIKMAYA VE ÜLKEYE GELEMEMEYE YOL AÇIYOR
İstanbul Milletvekili Mustafa Yeneroğlu, yurt dışında yaşayan vatandaşların askerlik yükümlülüğü nedeniyle yaşadığı mağduriyetleri, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’e yönelttiği soru önergesiyle, Meclis gündemine taşıdı.
Yaklaşık 6,5 milyon vatandaşın yurt dışında yaşadığını hatırlatan Yeneroğlu, Anayasa’nın 62’nci maddesi uyarınca devletin yurt dışında yaşayan vatandaşların ana vatanla bağlarını koruma yükümlülüğü bulunduğunu vurguladı. Buna karşın, son yıllarda dövizle askerlik bedelinin ulaştığı seviyenin bu bağı güçlendirmek yerine zayıflattığını ifade etti.
‘Gençlerin Türkiye ile Bağı Zayıflatılmamalı’
Yeneroğlu, 2026 yılının ilk yarısı itibarıyla dövizle askerlik bedelinin 333.089 TL, yani yaklaşık 6.620 Euro, seviyesine ulaştığına dikkat çekerek; bu rakamın iş hayatına yeni atılan veya eğitimine devam eden gençler için fiilen ödenemez bir boyutta olduğunu vurguladı.
Dövizle askerlik bedelinin yüksekliği nedeniyle gençlerin adeta Türk vatandaşlığından çıkmaya teşvik edildiğini ifade eden Yeneroğlu, “Yüksek dövizle askerlik bedeli, her yıl binlerce gencimizi ya Türk vatandaşlığından çıkmaya ya da askerlik yükümlülüğü nedeniyle ülkesine dahi gelememeye zorluyor. Gençlerin ülkemize aidiyetleri ile aile bağları ve sosyal ilişkileri ciddi zarar görüyor. Oysa sorumluluk gençlerin Türkiye ile bağını zayıflatmamaktır.” dedi.
‘9 Ay Önce Kanun Teklifi Verdim’
Yeneroğlu, 9 ay önce hem yurt dışında yaşadığı ülkenin vatandaşı hem de Türk vatandaşı olan gençlerin, yüksek dövizle askerlik bedeli nedeniyle Türk vatandaşlığından ayrılmalarını engellemek için “Askeralma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”ni TBMM Başkanlığına sunduğunu hatırlattı.
Söz konusu kanun teklifinin, yurt dışındaki çifte vatandaş gençlerin Türk vatandaşlıklarını muhafaza edebilmelerini sağlamak amacıyla dövizle askerlik bedelinin 1.000 avroya düşürülmesini öngördüğünü belirten Yeneroğlu, iktidarın bu konuda sessiz kaldığını ve sorunu görmezden geldiğini belirtti.
‘Yabancı Ülkede Yapılan Askerliğin Tanınması Vaadi Hakkında Ne Yapıldı?’
AK Parti’nin 2023 Genel Seçim Beyannamesi’nde yer alan, “yurt dışında yaşadıkları ülkelerde askerlik yapanların, askerliklerinin Türkiye’de tanınmasını sağlayacağız” vaadini de hatırlatan Yeneroğlu, aradan geçen 3 yıla rağmen hiçbir somut adım atılmadığını belirtti.
Yeneroğlu, Bakan Güler’e şu soruları yöneltti:
- Yurt dışında yaşayan gençlerin, yüksek dövizle askerlik bedeli nedeniyle Türk vatandaşlığından çıkmak zorunda kalmalarını önlemeye yönelik olarak dövizle askerlik bedelinin düşürülmesi yönünde bir çalışma yürütülmekte midir?
- 2015-2025 yılları arasında, yıllar itibarıyla dövizle askerlik bedelinin tutarı ne kadardır? Aynı yıllar itibarıyla bu haktan yararlanan yükümlü sayısı kaçtır? Bu kişilerin, 20-35 ile 35 yaş üstü olmak üzere, yaş gruplarına göre dağılımı nasıldır?
- Bugün itibarıyla, yurt dışında oturma ve çalışma izni olup 7179 sayılı Kanun uyarınca 35 yaşına kadar askerliğini erteleme hakkını kullanan; ancak 35 yaşını tamamladığı hâlde askerlik yükümlülüğünü yerine getirmediği için yoklama kaçağı veya bakaya durumuna düşen kişi sayısı kaçtır? Bu kişilerin ülkeler itibarıyla dağılımı nasıldır?
‘Yüksek Bedelin Sonuçları Araştırılıyor mu?’
- Yüksek dövizle askerlik bedeli nedeniyle Türk vatandaşlığından çıkan kişi sayısına ilişkin Bakanlığınızca tutulan istatistikler mevcut mudur? Mevcut ise bu sayı yıllar itibarıyla kaçtır?
- Dövizle askerlik bedelinin mevcut seviyesi belirlenirken, yurt dışında yaşayan gençlerin gelir düzeyi, yaşam maliyetleri ve sosyo-ekonomik koşulları dikkate alınmakta mıdır?
- Yurt dışında yaşayan gençlerin Türkiye ile bağlarını koruyacak, askerlik yükümlülüğünü yerine getirmelerini kolaylaştıracak şekilde; taksitlendirme, gelir düzeyine göre kademelendirme veya alternatif modeller üzerinde bir çalışma yapılmakta mıdır?
- 2023 seçim beyannamesinde yer alan, yurt dışında yaşadıkları ülkelerde askerlik yapan vatandaşlarımızın askerliklerinin Türkiye’de tanınmasına ilişkin taahhüt kapsamında, bugüne kadar Bakanlığınızın Dışişleri Bakanlığı ile koordine şekilde hangi çalışmalar yapılmaktadır? Bu konuda ikili anlaşmalar çerçevesinde yürütülen veya planlanan görüşmeler var mıdır? Varsa hangi ülkeleri kapsamaktadır?
